Kung Paano Ko Nakilala ang Yerba Mate

Bago ko maikuwento kung paano ko nakilala ang yerba mate, may isang karanasang humubog sa akin na kailangan ko munang sabihin sa iyo.

Nangyari ito sa Amazon, sa South America, at ito ang dahilan kung bakit ako tunay na naniwala na may taglay na kapangyarihan ang mga halaman na hindi kayang abutin ng pang-unawa ng tao.

Noong panahong iyon, nagtatrabaho ako bilang salesman sa isang real estate company, nang bigla na lang dumating ang isang mensahe mula sa kaibigan kong si Ryoma.

“Tara, punta tayo sa Amazon at mag-aral tayo sa isang shaman.”

Malayo ang South America. Isang buwan, sa pinakamaikli. Biglaan iyon, at sa karaniwang pamantayan, hindi iyon makatuwirang hiling. Pero may kung ano sa loob ko ang sumagot agad: “Gusto kong sumama.”

Manlalakbay talaga ako noon pa man. Noong 29 anyos ako, pumunta ako sa Cebu para mag-aral ng English. Sa unang tingin pa lang, nahulog na ang loob ko sa isang teacher na nakilala ko roon, iniwan ko ang buhay ko sa Japan nang walang gaanong pagdadalawang-isip, at lumipat ako para mapalapit sa kanya (siya ang asawa ko ngayon, at pagkalipas ng 11 taon, siya pa rin ang dahilan kung bakit sinasabi ng mga tao na sobrang mahal ko ang asawa ko).

Interesante pala ang ibang bansa—nang malaman ko iyon, nilibot ko ang mundo nang isang backpack lang ang dala.

“Kung may gusto akong puntahan, pupuntahan ko.” Ganoon ako dapat.

Pero noong pagkakataong iyon, sumuko agad ako nang hindi man lang nag-iisip. “Gusto kong sumama. Pero paano makakapag-leave nang isang buong buwan ang isang empleyado tulad ko…”

Sobrang mali ng pakiramdam na iyon.

“Ayoko ng buhay na hindi ko mapupuntahan ang gusto kong puntahan. Dapat may paraan.”

Kahit gaano ko pa iyon pinag-isipan, iisa lang ang sagot. “Magtayo ng sarili kong kumpanya.” Kung ako ang may hawak, ang paggawa ng oras at pera para makapaglakbay ay nakadepende na lang sa sarili kong kakayahan.

At kaya nagpasya akong magsarili, at itinatag ko ang real estate company na pinapatakbo ko ngayon.

Para makapagsimula ng real estate company sa Japan, kailangan mo ng lisensya bilang broker, at mula sa pag-apply hanggang sa pag-apruba ay aabot ng mga dalawang buwan kapag nairehistro na ang kumpanya. Nagpasya akong gamitin ang bakanteng dalawang buwang iyon para lumipad sa Amazon kasama si Ryoma.

Ang mga manggagamot ng Amazon—ang mga shaman—ay sinasabing pinagsasama-sama ang iba’t ibang halaman para pagalingin ang mga sakit ng katawan at ng isip. Nasa puso ang ugat ng sakit; pagalingin ang puso, at susunod ang katawan. Interesadung-interesado ako sa pananaw na iyon. Narinig ko rin na may mga tao na, sa pamamagitan ng pagsasanay sa ilalim ng isang shaman, ay binibigyan ng karunungan para sa pamumuhay sa totoong mundo, at bilang bagong-bagong may-ari ng kumpanya, palihim akong umaasang makauwi na may dalang parang sikretong diskarte para magtagumpay ang kumpanya.

Napakalawak ng Amazon. Sumasaklaw ito sa siyam na bansa, at nasa pagitan ng 350 at 400 tribo ang naninirahan dito. Sa kanilang lahat, ang mga nagdadala pa rin ng lumang shamanism hanggang ngayon ay ang mga Shipibo ng Peru.

Nitong mga nakaraang taon, lalo na sa mga taga-Kanluran, kumalat ang balitang nakakatulong daw ang shamanism nila sa depression at trauma, at dumami ang mga komersyal na retreat na puwedeng i-book online. Pero ang gusto ko ay ang tunay—pagsasanay sa ilalim ng shaman na hindi mabu-book online, sa lugar na walang signal ang cellphone.

Nagpasya kaming magtungo sa Pucallpa, isang bayan sa tabi ng Ilog Ucayali sa silangang Peru, at magtanong-tanong doon hanggang sa makahanap kami ng tunay na shaman ng Amazon.

Malayo ang Peru, at walang direktang flight.

Dumaan kami sa Vancouver, Mexico City, at Lima, nag-stay muna kami sa bawat isa, at makalipas ang isang linggo ay nakarating kami sa Pucallpa.

Ang nakagulat sa akin nang magsimula kaming magtanong-tanong ay ang kalinisan ng puso ng mga tao roon.

Nakapaglakbay na ako sa mga 40 bansa at nakakita na ako ng lahat ng klase ng tao. Kahit ikumpara sa lahat ng iyon, ang mga tao ng Pucallpa ay tila napakadalisay, na para bang wala talaga sa kanila ang magtaksil sa sarili o kahit kanino. Ang pinakanakagulat sa akin ay na ganoon silang lahat. Bawat isang taong nakilala namin ay humarap sa amin nang may malinis na malinis na puso.

Karamihan sa mga lalaki sa bayang iyon ay nagpupunta sa pagsasanay sa shaman nang ilang araw o ilang linggo noong nasa twenties pa sila. Isang driver ng mototaxi—ang tricycle nila roon—ang nagkuwento sa akin na noong pagsasanay niya ay “nakita na niya ang lahat sa mundong ito.”

Pagkatapos ng ilang araw na pagtatanong-tanong, alam na namin kung aling baryo ang pupuntahan, at sumakay kami sa isang bangka.

Sumulong ang bangka sa Ucayali.

“Nakarating na talaga ako sa Amazon.”

“May makikilala ba talaga kaming shaman dito…”

Sa kakaibang tensyong iyon kung saan magkahalo ang pananabik at pangamba, dumating ang bangka sa pantalan ng baryo. Mula roon, nagtanong-tanong kami sa bawat taga-baryong nakasalubong namin, at sa wakas ay nakarating kami sa shaman.

Walang kuryente ang retreat na tinuluyan namin.

Hindi dahil masyado silang mahirap para magkaroon nito. Umaabot na malapit sa baryo ang mga linya ng kuryente, pero alam nilang mas mayaman ang buhay na walang kuryente, at pinili nilang huwag magpakabit. Ang bilis magbago ng mundo; ang makarating habang buo pa ang lumang paraan ng pamumuhay ay parang isang himala, at tunay akong nagpasalamat dito.

Ang isang linggo namin doon.

• Tubig mula sa ilalim ng lupa, iniigib sa balon
• Pagkaing kami mismo ang naghanda, mula sa mga native na manok at isdang hinuli sa ilog
• Walang TV, walang cellphone, at dahil doon, kuwentuhan at ngiti sa lahat ng dako

Dahil mismo sa pagiging simple nito, bawat araw ay puno ng kaligayahang likas sa pagiging tao.

Pinayagan nila kaming manatili roon nang isang linggo, at tatlong beses kaming dumaan sa seremonya ng shaman.

Sulit ang pagpunta, kahit pa kailanganin kong mag-resign sa trabaho para dito. Mahirap sabihin sa salita kung ano ba talaga ang ganda niyon. O siguro, hindi naman talaga iyon bagay na sinasabi sa salita.

Sa shamanism ng mga Shipibo, hindi ka naglalagay ng kung ano sa katawan, tulad ng ginagawa ng Western medicine. Inilalabas mo ang lahat ng masama mula rito. Ang matinding detox na itinuturo nila ay napakasimple at napakalakas.

Sa kung saan sa gitna ng lahat ng iyon, may isang napakalakas na damdaming umahon mula sa loob ko.

Isang malalim na pasasalamat iyon sa mga taong malapit sa akin.

Naaalala ko kung gaano katindi ang pagdating niyon—pasasalamat sa maraming taong naghihintay sa akin sa Japan, una na ang asawa ko, at lalo na sa mga kababaihan.

Napakahalaga pala ng pang-araw-araw na buhay. Hindi ko alam kung bakit bumuhos ang damdaming iyon. Ang alam ko lang, napuno ng pasasalamat ang puso ko, at pagkatapos ay dumating pa ang mas marami pang pasasalamat, ngayon naman ay para sa lugar na nagparamdam nito sa akin. Siguro, ito talaga ang kaligayahan ng isang tao.

Sa hangaring may maibalik sa mga taong tumanggap sa amin nang buong init, tuwing umaga ay naglilinis ako ng banyo at namumulot ng basura. Ang ugaling mamulot ng basura na ginagawa ko pa rin sa Japan hanggang ngayon ay nagsimula roon.

Sa huli, wala akong nakuha kahit anong “sikretong diskarte para magtagumpay ang kumpanya.”

Habang nasa gubat ako, tuluyan kong nakalimutan ang ganoong klase ng makamundong hangarin.

Bumalik kami ni Ryoma mula sa baryo patungong Pucallpa, sumakay ng bangka patungong Iquitos, at sumubok doon ng iba pang tradisyonal na panggagamot—kambo at rapé.

Pagkatapos ng matinding panahong iyon sa Amazon, tuluyan nang nawala ang anumang duda ko sa kapangyarihang taglay ng mga halaman.

Ang mga halaman ay hindi lang pinagkukunan ng sustansya at bitamina.

May taglay silang isang dakilang kapangyarihan, na kayang baguhin maging ang kamalayan at kalagayan ng isip ng isang tao—

Paglabas ko sa Amazon, makikilala ko ang isang misteryosong halamang tinatawag na yerba mate—sa kabilang panig ng mundo mula sa Japan.